विश्वकप २०२६ काे संघारमा दृष्टि एक विचार अनेक

फिफा विश्वकप फुटबल सन् १९३० मा उरुग्वेबाट सुरु भएको हो। पहिलो फाइनलमा उरुग्वेले अर्जेन्टिनालाई ४–२ ले हराउँदै विश्वकप विजेता बनेको थियो। तर दोस्रो विश्वयुद्धका कारण १९४२ र १९४६ मा प्रतियोगिता रोकिएको थियो। त्यसपछि भने हरेक चार वर्षमा निरन्तर आयोजना हुँदै आएको छ।

विश्वकप फुटबल केवल खेलकुद मात्र होइन, इतिहास, संस्कृति र व्यक्तित्वहरूको संगम हो। उरुग्वेको पहिलो विजयदेखि ब्राजिलको पाँच उपाधि, जर्मनीको निरन्तरता, अर्जेन्टिनाको उतारचढाव र नेदरल्यान्ड्सको पीडा सबैले फुटबललाई विश्वव्यापी कथा बनाएका छन्। पेले, माराडोना, मेस्सी, बेकेनबाउर, रोनाल्डो जस्ता नामहरूले विश्वकपलाई अमर बनाएका छन्।

एसियाली राष्ट्रहरूको यात्रा
१९३८: डच ईस्ट इन्डिज (आजको इन्डोनेसिया) पहिलो एसियाली टोली, हंगेरीसँग ६–० ले हार।
१९५४: दक्षिण कोरिया सहभागी।
१९६६: उत्तर कोरियाले इटालीलाई हराउँदै क्वार्टरफाइनलसम्म पुगेर इतिहास रच्यो।
१९७८: इरानले पहिलोपटक सहभागिता।
१९९४: साउदी अरेबियाले अन्तिम १६ मा प्रवेश।
१९९८: जापान निरन्तर सहभागिता सुरु।
२००२: दक्षिण कोरिया सेमिफाइनलसम्म पुग्ने पहिलो एसियाली राष्ट्र, चौथो स्थान।
२०२२: साउदी अरेबियाले अर्जेन्टिनालाई हराउँदै विश्वलाई चकित पार्ने उपलब्धि।

उपलब्धि र संघर्ष
उत्तर कोरिया (१९६६): क्वार्टरफाइनलसम्म पुग्ने पहिलो एसियाली टोली।
दक्षिण कोरिया (२००२): सेमिफाइनलसम्म पुग्ने पहिलो एसियाली राष्ट्र, चौथो स्थान।
जापान: निरन्तर सहभागिता र प्रायः अन्तिम १६ सम्मको यात्रा।
साउदी अरेबिया (२०२२): समूह चरणमै अर्जेन्टिनालाई हराउँदै विश्वलाई चकित पार्ने उपलब्धि।

०२२ सम्मको यात्रा
आजसम्म १२ भन्दा बढी एसियाली राष्ट्रले विश्वकपमा सहभागिता जनाइसकेका छन्।
सर्वाधिक सहभागिता: दक्षिण कोरिया (१२ पटक), जापान (८ पटक), इरान (७ पटक)।
अझैसम्म कुनै एसियाली राष्ट्रले फाइनलमा पुग्न सकेको छैन।

फाइनलमा सर्वाधिक उपस्थिति
जर्मनी: ८ पटक फाइनल, ४ उपाधि, ४ पटक उपविजेता।
ब्राजिल: ७ पटक फाइनल, ५ उपाधि — विश्वकप इतिहासमा सबैभन्दा सफल।
इटाली र अर्जेन्टिना: ६–६ पटक फाइनल, इटालीले ४ उपाधि, अर्जेन्टिनाले ३ उपाधि।
उपविजेताको पीडा
जर्मनी: ४ पटक उपविजेता।
अर्जेन्टिना: ३ पटक उपविजेता।
नेदरल्यान्ड्स: ३ पटक फाइनल पुगे पनि उपाधि जित्न नसकेको राष्ट्र।

विश्वकपका अमर खेलाडीहरू
पेले (ब्राजिल): तीन पटक विजेता, फुटबलको अमर नाम।
डिएगो माराडोना (अर्जेन्टिना): १९८६ मा “Hand of God” र “Goal of the Century” सहित उपाधि।
लियोनेल मेस्सी (अर्जेन्टिना): २०२२ मा उपाधि जित्दै करियरको महानतम उपलब्धि।
फ्रान्ज बेकेनबाउर (जर्मनी): कप्तान र प्रशिक्षक दुवै रूपमा उपाधि जित्ने दुर्लभ व्यक्तित्व।
रोनाल्डो (ब्राजिल): २००२ को फाइनलमा दुई गोल गर्दै उपाधि दिलाउने।
जिनेदिन जिदान (फ्रान्स): १९९८ को फाइनलमा दुई हेडर गोल, २००६ मा नाटकीय अन्त्य।

विश्वकप केवल ठूला राष्ट्रहरुको कथा मात्र होइन । हरेक संस्करणमा केही नपत्याउँदो टोलीले अप्रत्याशित नतिजा ल्याइरहेका हुन्छन् । यसपटक स्कटल्यान्ड, नर्वे, मोरक्को, आइभोरी कोस्ट, इक्वेडर र सेनेगलजस्ता टोलीहरुलाई सम्भावित ‘डार्क हर्स’का रुपमा हेरिएको छ । एर्लिङ हालान्ड र मार्टिन ओडेगार्डको नेतृत्वमा रहेको नर्वे, स्कट म्याकटोमिने र जोन म्याकगिनको स्कटल्यान्ड तथा मोरक्कोले ठूला टोलीहरुलाई चुनौती दिन सक्ने क्षमता राख्छन् । त्यस्तै उज्वेकिस्तान, हाइटी, कुरासाओ र केप भर्डेजस्ता टोलीहरुले पनि विश्व फुटबलमा नयाँ कथा लेख्ने सपना बोकेर मैदान उत्रिनेछन् ।

अन्त्यमा विश्वकप फुटबल केवल खेलकुद मात्र होइन, इतिहास, संस्कृति र व्यक्तित्वहरूको संगम हो। उरुग्वेको पहिलो विजयदेखि ब्राजिलको पाँच उपाधि, जर्मनीको निरन्तरता, अर्जेन्टिनाको उतारचढाव र नेदरल्यान्ड्सको पीडा सबैले फुटबललाई विश्वव्यापी कथा बनाएका छन्। पेले, डियागाे म्याराडोना, मेस्सी, बेकेनबाउर, रोनाल्डो, राेनाल्डिनाे, क्रिस्टियानो रोनाल्डो, किलियन एम्बापे, नेमार जस्ता नामहरूले विश्वकपलाई चर्चित बनाएका छन्।

एसियाली राष्ट्रहरूको यात्रा संघर्ष र उपलब्धिको मिश्रण हो। प्रारम्भिक सहभागिता कमजोर भए पनि क्रमशः एसियाली राष्ट्रहरूले आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाउँदै लगेका छन्। दक्षिण कोरियाको २००२ को सफलता, जापानको निरन्तरता, र साउदी अरेबियाको २०२२ को चकित पार्ने जितले देखाउँछ कि एसिया अब विश्वकपमा केवल सहभागी मात्र होइन, प्रतिस्पर्धी शक्ति पनि हो।

तस्बिर स्राेताधारः विविध अनलाइन सञ्चार