काठमाडाैं पुस १० (डिसेम्बर २५)-आज विश्वभरका इसाइ धर्मालम्बीहरूले डिसेम्बर २५ लाई येशु ख्रिष्टको जन्म दिवसको रूपमा धुमधामले मनाएका छन् ।
क्रिसमस चौथो शताब्दीमा रोमन सम्राट कन्स्टेन्टाइनको शासनकालमा सुरु भएको मानिन्छ। पोप जुलियसले डिसेम्बर २५ लाई येशु ख्रिष्टको जन्म दिवसको रूपमा आधिकारिक घोषणा गरेपछि यो पर्व संस्थागत भएकाे मानिन्छ ।
येशु मानव जातिलाई पापबाट उद्धार गर्न परमेश्वर मानव रूपमा जन्म लिएकाे विश्वास गर्दछन् । जीवन जगतमा शान्ति, प्रेम, उद्धार र आशाकाे लागि मूल सन्देशकाे रूपमा लिइएकाे पाइन्छ ।
- नेपाल र विदेशमा क्रिसमसको स्वरूप फरक भए पनि मूल सन्देश एउटै छ।
- नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा क्रिसमस फेसन, व्यापार र बजारसँग पनि जोडिएको छ।
- चर्चहरूमा प्रार्थना सभा, भजन, प्रवचन, क्यारल गायन, र सामाजिक सेवा कार्यक्रम आयोजना हुन्छ।
- सान्ता क्लज: सहयोग, दया र उपहारको प्रतीक।
- क्रिसमस ट्री: जीवन र आशाको संकेत।
नेपालमा क्रिसमस केवल इसाई धर्मावलम्बीहरूको पर्व मात्र नभई सांस्कृतिक उत्सवको रूपमा पनि फैलिएको छ।यसले धार्मिक सहिष्णुता र विविधतालाई बलियो बनाउँछ। तर यसको आध्यात्मिक मर्म (येशु ख्रिष्टको जन्म र उद्धारको सन्देश)लाई बिर्सनु हुँदैन। व्यापारिक र फेसन पक्षले अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाएको छ, तर धार्मिक मूल भावनासँग सन्तुलन कायम गर्न आवश्यक छ।
क्रिसमसको वास्तविक अर्थ येशु ख्रिष्टको आगमन र मानव उद्धारको सन्देश हो। नेपालमा यसलाई फेसन वा व्यापारसँग जोडेर मनाइए पनि यसको आध्यात्मिक पक्षलाई बुझ्नु र सम्मान गर्नु जरुरी छ। यसरी गर्दा क्रिसमस केवल सजावट वा रमाइलो नभई मानव जीवनमा प्रेम, शान्ति र सद्भाव फैलाउने पर्व बन्न सक्छ।
नेपालमा क्रिसमस वा अन्य विदेशी पर्वलाई सांस्कृतिक उत्सवको रूपमा मनाउनु सकारात्मक अभ्यास हो। तर यसलाई आधार बनाएर आफ्नै धर्मलाई कमजोर पार्ने टिप्पणी वा दबाबमूलक शिक्षा दिनु अनुचित हुन्छ। सबै धर्मका पर्वमा सहभागी भएर मैत्रीभाव देखाउने।
आफ्ना धर्म–संस्कृतिलाई सम्मान गर्दै, विदेशी पर्वलाई सांस्कृतिक विविधताको रूपमा मात्र स्वीकार गर्ने। निष्कर्षमा भन्नुपर्दा, क्रिसमस वा अन्य पर्वमा सहभागी हुनु सद्भाव र सहिष्णुताको प्रतीक हो। तर धर्मलाई जबर्जस्ती थोपर्ने अभ्यास भने नेपालजस्तो धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रका लागि अनुचित हुन्छ।